کد خبر: ۳۶۸۱۷۵۵

تاریخ: ۲۴ دی ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۴

مصاحبه اختصاصی ایکنا با پژوهشگر عرصه ی اجتماعی – سیاسی؛

مرحله دوم بهارعربی در راه است

گروه سیاست و اقتصاد: یک پژوهشگر علوم اجتماعی - سیاسی با بیان اینکه بهار عربی یک خیزش اجتماعی فراگیر و پردامنه بود، اظهار کرد: به نظر می‌رسد مرحله دوم «بهارعربی» چندان دور نباشد و این بار مردم آگاهانه‌تر وارد میدان می‌شوند.

طیار یزدان پناه لموکی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از مازندران با اشاره به تالیف کتاب خود با عنوان«خاورمیانه بزرگ جنبش‌های نوین اجتماعی(از 2010تا 2017)» گفت: این کتاب دارای هشت فصل است که دو فصل آن در ایران و شش فصل دیگر در سایت دوستان لوموند دیپلوماتیک در فرانسه به چاپ رسید.

وی با بیان این که کتاب مورد نظر درباره مسائل سیاسی - اجتماعی است، افزود: نخستین فصل‌  کتاب به نام «ایران سال 57 و مصر سال 2010» است و به این نکته مهم تاکید دارد که انقلاب در مصر اجتناب ناپذیر است و این اشاره صریح و روشن ، شش ماه قبل از انقلاب مصر گفته شده است در واقع  نویسنده جزو معدود کسانی بود که ماه ها قبل از انقلاب مصر، آن را پیش بینی کرده بود.

این پژوهشگر حوزه سیاسی – اجتماعی با بیان اینکه خاورمیانه بزرگ ما شامل خاورمیانه و شمال آفریقا است، تصریح کرد: این جنبش اجتماعی در چند سال اخیر در اغلب کشورهایی اسلامی  اتفاق افتاد که عرب زبان و اساسا مسلمان هستند.

وی با اشاره به انقلاب اسلامی صدر اسلام، افزود: در صدر اسلام هم اسلام ناب محمدی(ص) وجود داشت و هم اسلام ابوسفیانی، با این تفاوت که اسلام ابوسفیانی طرفدار منافع اشراف عرب بوده اما اسلام محمدی طرفدار توده مردم و ارزش‌های انسانی و اسلامی همچون آزادی بردگان، حقوق زنان، عدالتمندی در بهره‌مندی از بیت‌المال و... بود.

یزدان‌پناه اظهار کرد: دین اسلام با مقرر کردن نصف دارایی مرد برای زنان، از لحاظ اقتصادی گام مهمی برداشت و در حوزه تئوری وقتی در قرآن آورده می شود «یا ایهالذین آمنوا» این طور به نگاه می آید که به لحاظ حقوقی  زنان مانند مردان از حقوق مساوی برخوردارند.

وی با بیان اینکه جامعه امروز کشورهای عربی از 60 تا 85 درصدشان باسواد هستند، ادامه داد: اکنون باید اندیشید در صدر اسلام که 99 درصد مردم عرب بی‌سواد بودند آزادی‌های مدنی‌شان تا چه اندازه بوده و امروز که تا 85 درصد مردم عرب باسواد هستند تا چه اندازه در مسائل سیاسی - اجتماعی خود حضور موثر دارند.

این نویسنده کتاب اظهار کرد: حضرت محمد در زمان خود برای مبارزه با رشوه ونزول خواری، بیکاری، بردگی، تضییع حقوق  زنان و برخی دیگر از خواسته‌های اقتصادی اجتماعی  انقلاب کرد و تمام قدرتمندان عرب زیر نظر ابوسفیان تلاش کردند مسیر را در جهت مخالف این جریان سوق دهند و این نبرد ادامه یافت تا اینکه در دوره امویان جبهه ابوسفیانی پیروز شد وشاخه‌ای از پیروان پیامبر اسلام به نام «علوی‌ها»علیه حکومت اشرافی امویان که امروزه معروف به اسلام سیاسی است موضع بگیرند.

پتانسیل انقلابی‌ بهار عربی پابرجاست

وی با بیان اینکه، فشار اشراف در زمان ائمه طوری بوده که توانسته بود جریان اسلام را منحرف و کم‌‌سو کند، افزود: دشمن توانست اسلام را کم فروغ کند اما پتانسیل اسلامی و انقلابی فروکش نکرد به همین خاطر می‌گوییم، شاید بهار عربی سرکوب شده باشد اما پتانسیل انقلابی‌اش خاموش نشده است.

این پژوهشگر علوم اجتماعی - سیاسی با بیان اینکه مرحله دوم انقلاب بهار عربی در شرف شکل گیری است، اظهار کرد: مردم انقلابی در بهار عربی دارای تجربه ایجاد یک جنبش قدرتمند با دو هدف بسیار عالی اقتصادی - اجتماعی بودند که هدف اقتصادی‌اش، رفع بیکاری، زدودن فساد مالی و تبعیضاتی بوده  که اغلب از طرف دیگر اشراف عرب بر مردم تحمیل می‌شد و از لحاظ سیاسی و صنفی نیز این انقلابیون از طبقه فرودست، متوسط و میانه قرار داشتند که برای خواسته‌های  حقوقی خود به پا خاستند.

وی ادامه داد: بهار عربی جریانی جهانی بود که با سردمداری آمریکا و اروپا  و با اتحاد با حکومت‌های استبدادی عربی منطقه و گروه‌های تروریستی وابسته به خود همچون القاعده ، طالبان  داعش و... سرکوب شد.

یزدان‌پناه با بیان اینکه مستکبران جهانی می‌خواهند انرژی منطقه خاورمیانه را اعم از نفت و گاز، مسیر انتقال و بازار خاورمیانه را در اختیار خود بگیرند، گفت: عراق دومین نفت جهان را دارد و ایران از نظر نفت سوم و از لحاظ منابع گازی دوم است و 40 درصد انرژی جهانی در حوزه خلیج فارس است. ما شاهد بودیم که  اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا در یک سخنرانی گفته بود «منافع ما در خاورمیانه گره خورده است و این یعنی خروج آمریکا از منطقه غیر ممکن است.»

وی با بیان این که، اسلام ناب محمدی سمت‌گیری مردمی دارد، ادامه داد: قریب به اتفاق مردم عرب امروز زیر حکومت‌های اشرافی هستند که اغلب ترکیبی از مافیای اقتصادی‌اند و اینها سعی می کنند به نام اسلام از این افراد بهره‌کشی کنند و آنان  را در فقر نگهدارند و این طور القا کنند «هر چه بیشتر فقر و تنگد ستی  را تحمل کنید فردا به بهشت می‌روید. چون همیشه در معرض امتحان الهی قرار دارید.»

این نویسنده،  بیکاری، گرانی، از هم پاشیدن زندگی مردم در اثر فقر، عدم امنیت شغلی، نداشتن حقوق سیاسی و صنفی، سرکوب وحشیانه حکومتی، ایجاد رعب و وحشت و خشونت بی حد وحصر را از علل به پا خاستن مردم و شکل‌گیری بهار عربی عنوان کرد.

وی افزود: وقتی مردم برخاستند سه نیرو علیه‌شان تجهیز شدند، نخست به صورت تروریسم دولتی کشورهای سرمایه داری غرب به همراه ابررسانه‌هایی که در اختیار داشتند دوم حکومت‌های استبدادی منطقه و سوم گروه‌های تندرو مذهبی مانند القاعده، داعش، طالبان ... و نیز گروه‌های ترور وابسته به حکومت‌های اشرافی منطقه که توسط کشورهای غربی تشکیل شدند.

این نویسنده با بیان این که در سرکوب بهار عربی گروهی دیگر هم به عنوان اشرار حرفه‌ای تشکیل شدند، گفت: این افراد کارشان کشتار و ایجاد رعب و وحشت قتل و غارت بود که زیر نظر امپراتوری سرمایه‌داری جهانی در افغانستان و سوریه شکل گرفت.

وی افزود: زمانی موریل اسیبورگ رئیس تحقیقات مسائل استراتژیک آلمان، گفت: عجالتا ما شاهد سه پدیده (در منطقه) هستیم نخست اینکه اپوزیسون یا نیروی‌های مخالف سیاسی از صحنه توسط خشونت کنار زده شدند، دوم اینکه بخش اعظم کشورهای منطقه به طور بی‌نهایت زیادی بی‌ثبات شدند و سومین پدیده، تصمیم بسیاری از جوانان منطقه برای ترک کشورشان است.

یزدان‌پناه تصریح کرد: بهارعربی انقلابی اشتباه نبود بلکه اتحاد سه‌گانه  سه نیرو مخالف این جریان توانست، مردمی را که برای احقاق حقوق اجتماعی‌شان وارد میدان شدند و تا حدودی هم در اهداف خود دستاورهای داشتند را سرکوب کند.

سود چند جانبه مستکبران ازمهاجرت مردم آواره

وی با بیان اینکه در سرکوب تظاهرات مسالمت آمیز در سوریه 250 هزار نفر کشته و ده‌ها میلیون نفر در خاورمیانه آواره  و مردم از کشورهایی  مانند یمن، لیبی، سوریه وافغانستان  و... مجبور به مهاجرت شدند، ادامه داد: آنها از این مهاجرت سود چند جانبه‌ای را دنبال می‌کنند، نخست اینکه؛ جوانان مستعد را به عنوان نیروی کار ارزان استفاده می‌‌کنند تا در مقابل  سندیکاهای قدرتمند اروپایی بتوانند رقابت کنند،  دوم اینکه جوانان و نوجوانان دختر را برای روسپی خانه‌های خود به فروش می‌رسانند (قاچاق انسان) و سوم نیروهای نخبه دانشمند را در بخش‌های تحقیقاتی به‌کارگیری می‌کنند و در این میان هر کسی که سرپیچی کند، می‌کشند.

یزدان‌پناه با اشاره به اینکه بهار عربی در خاورمیانه بزرگ در مدت کمی  شعله‌ور شد و همه کشورهای عربی را دربرگرفت، گفت: درجریان اجتماعی  با دو مسئله عینی و ذهنی سر و کار داریم، مسئله عینی یعنی جامعه به لحاظ عینی در فقر مطلق است، اما به لحاظ ذهنی آماده جنبش نیست و وقتی این دو به یک سطح مشخص برسند خود به خود  جامعه دچار تلاطم می‌شود.

فقر و بیکاری، ناامنی درد مشترک مردم عرب منطقه

وی در پاسخ به  این که چرا بهار عربی در همه کشورهای عرب تسری یافت، افزود: جوامع عربی چون از یک مدل و تز سیاسی و اجتماعی پیروی می کنند و زیرنظر صندوق  بین‌المللی پول و بانک تجارت جهانی  هستند   تقریبا وضعیت اقتصادی اجتماعی مشابهی  دارند و فقر و بیکاری، ناامنی و ... درد همه آنها بود، ضمن اینکه حالا بین 60 تا 90 درصد مردم عرب تحصیلات عالیه نیز دارند و رابطه بین فقر و زندگی را می فهمند و وقتی خودشان را علی رغم داشتن دانش بالا از امکانات رفاهی بی بهره می بینند ودر مقایسه با یک فرد حکومتی که دانشی ندارد اما از همه امکانات برخوردار است، در چنین جامعه ای برانگیختگی امری بدیهی ست  که تظاهرش بهار عربی بود البته عامل های مهم دیگر نیز دخیل بودند به ویِژه نوع سیستم فاسد حکومتی خوار ....

یزدان‌پناه با بیان اینکه بهار عربی یک خیزش اجتماعی واقعی بود، اظهار کرد: نمی‌شود برای وقوع مرحله دوم بهار عربی‌ زمان خاصی را تعیین کرد اما زیاد دور نیست و این بار مردم آگاهانه تر وارد میدان می‌شوند وهم انسجام آنان به صورت گسترده‌تر و پخته تر عمل خواهد کرد زیرا درد مشترک، آنان را به داشتن اعتماد ملی بیشتر رهنمون خواهد کرد.

خاورمیانه بزرگ به شدت زخمی است و نیاز به صلح دارد

این نویسنده با بیان اینکه اکنون در خاورمیانه به علت مناقشه در سوریه مدتی ست یک آرایش کلی بین‌المللی شکل گرفته که در این آرایش نیرو، ایران، چین، روسیه طرفی را شکل می‌دهند و ازجانب دیگر  کشورهای غربی با حکومت‌های استبدادی عرب متحدند، عنوان کرد:  این آرایش نیرواگر چه خوشایند به نظر نمی‌رسد زیرا خاورمیانه بزرگ به شدت زخمی ست و نیاز به صلح دارد  بنا براین هر نوع حادثه دیگربا توجیه هر عنوانی، جز ویرانگری ثمری نخواهد داشت.

وی با بیان اینکه، آمدن ترامپ در رأس کشور آمریکا به معنای وارد شدن این کشوربه یک مرحله راست افراطی و تقویت بخش نظامی جهانی است، افزود: ترامپ در خاورمیانه توانست با ایجاد جنگ روانی، تنها با انعقاد یک قرارداد نظامی باعربستان، به ارزش 310 میلیارد دلار که مساوی است با هزار و 500 نوع شغل در آمریکا، موفقیتی را کسب کند  بنابراین می‌توان فهمید جنگ سالاران در منطقه چه چیزی می‌خواهند وچقدر منافع آنها درخاورمیانه گره خورده است.